STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

§ 1. Postanowienia ogólne

Niniejsze Standardy Ochrony Małoletnich określają zasady ochrony osób poniżej 18. roku życia uczestniczących w zajęciach, warsztatach i innych aktywnościach organizowanych przez Robonauci Eryk Szałka (dalej: „Organizator”). Standardy stosuje się do zajęć prowadzonych w szkołach oraz we własnych lub wynajmowanych salach.

Podstawą opracowania Standardów są w szczególności art. 22b–22c ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 110).

Standardy obowiązują właściciela, instruktorów i wszystkie osoby dopuszczone przez Organizatora do działalności związanej z edukacją, opieką lub rozwijaniem zainteresowań małoletnich.

§ 2. Definicje

małoletni / dziecko – osoba, która nie ukończyła 18 lat.

personel / instruktor – właściciel oraz każda osoba zatrudniona lub współpracująca z Organizatorem i dopuszczona do działalności z małoletnimi.

krzywdzenie – działanie lub zaniechanie zagrażające dobru dziecka, w szczególności przemoc fizyczna, psychiczna, seksualna, zaniedbanie, przemoc rówieśnicza lub cyberprzemoc.

osoba odpowiedzialna – Eryk Szałka; osoba koordynująca stosowanie Standardów, przyjmowanie zgłoszeń i interwencje.

Zastępca – pisemnie wyznaczona osoba przejmująca czynności, gdy zgłoszenie dotyczy osoby odpowiedzialnej.

§ 3. Bezpieczne relacje personelu z małoletnimi

1. Każde dziecko traktuje się z szacunkiem, z uwzględnieniem jego godności, granic, wieku i indywidualnych potrzeb.
2. Zakazane są: bicie, popychanie, szarpanie, kary cielesne, poniżanie, wyśmiewanie, zastraszanie, obrażanie, grożenie oraz inne formy przemocy.
3. Kontakt fizyczny może mieć miejsce wyłącznie, gdy jest uzasadniony sytuacją, np. ochroną przed urazem, pierwszą pomocą albo niezbędnym instruktażem; musi być adekwatny i respektować granice dziecka.
4. Personel nie podejmuje zachowań o charakterze seksualnym, nie seksualizuje dzieci, nie komentuje ich ciała w sposób niestosowny i nie prezentuje im treści pornograficznych.
5. Personel nie dyskryminuje dziecka ze względu na jakąkolwiek cechę lub sytuację osobistą.
6. Personel podczas sprawowania opieki nie może znajdować się pod wpływem alkoholu, środków odurzających ani udostępniać ich dzieciom.
7. Prywatny kontakt organizacyjny z dzieckiem poza zajęciami jest niedopuszczalny. Kontakt dotyczący zajęć odbywa się przez rodzica/opiekuna albo szkołę.
8. Personel nie dodaje uczestników do prywatnych kontaktów w mediach społecznościowych ani nie prowadzi z nimi prywatnej korespondencji niezwiązanej z niezbędną interwencją.
9. Nie przekazuje się pojedynczym dzieciom prywatnych pieniędzy lub prezentów; dopuszczalne są jednakowe nagrody, materiały i drobne upominki związane z zajęciami.
10. Instruktorzy nie przewożą dzieci prywatnymi samochodami, z wyjątkiem nadzwyczajnej sytuacji, gdy jest to niezbędne do ochrony życia lub zdrowia i brak bezpieczniejszego rozwiązania.

§ 4. Sytuacje sam na sam, toaleta i szczególne potrzeby

Personel unika sytuacji pozostawania sam na sam z dzieckiem. Jeżeli jest to konieczne, np. z powodu spóźnienia rodzica, kontakt powinien odbywać się w miejscu możliwie widocznym i dostępnym dla innych osób, przy zachowaniu transparentności. Rodzic/opiekun powinien zostać poinformowany o istotnej sytuacji.

Instruktorzy co do zasady nie pomagają dzieciom przy korzystaniu z toalety ani przebieraniu. Wyjątek stanowi nagła sytuacja związana z ochroną zdrowia lub bezpieczeństwa. Jeżeli dziecko ze szczególnymi potrzebami wymaga określonego wsparcia, sposób jego zapewnienia należy, o ile jest to możliwe, ustalić wcześniej z rodzicem/opiekunem.

Przy komunikacji i udzielaniu wsparcia uwzględnia się sytuację dzieci z niepełnosprawnościami oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, dostosowując sposób komunikacji i działania do możliwości oraz potrzeb konkretnego dziecka.

§ 5. Bezpieczne relacje między małoletnimi

1. Uczestnicy są zobowiązani szanować godność, prywatność, własność i granice innych osób.
2. Zakazane są w szczególności: bicie, popychanie, groźby, wyśmiewanie, poniżanie, uporczywe wykluczanie, szantaż, nękanie, zachowania seksualne wobec innych uczestników oraz cyberprzemoc.
3. Instruktor reaguje na zaobserwowaną przemoc między dziećmi, rozdziela strony, zapewnia bezpieczeństwo i uruchamia procedurę adekwatną do wagi zdarzenia.

§ 6. Urządzenia elektroniczne, Internet i cyberbezpieczeństwo

1. Dzieci mogą korzystać z własnych telefonów podczas zajęć za zgodą instruktora, w szczególności gdy jest to związane z programem zajęć lub uzasadnioną potrzebą.
2. Sprzęt Organizatora może być używany wyłącznie zgodnie z poleceniami instruktora i w zakresie związanym z zajęciami.
3. Przy korzystaniu ze sprzętu szkoły obowiązują także zasady i regulaminy tej szkoły.
4. Dostęp do Internetu podczas warsztatów służy przede wszystkim realizacji zajęć. Personel sprawuje nadzór adekwatny do wieku uczestników, rodzaju zajęć i używanego sprzętu.
5. Instruktor reaguje na dostęp do treści pornograficznych, drastycznej przemocy, treści nawołujących do nienawiści lub innych treści nieodpowiednich dla wieku.
6. Zakazane jest wykorzystywanie urządzeń do nękania, obrażania, grożenia, szantażowania, podszywania się, rozpowszechniania kompromitujących materiałów lub naruszania prywatności innych uczestników.
7. Personel nie żąda od dziecka prywatnych haseł, kodów PIN ani innych danych uwierzytelniających.
8. W razie ujawnienia niebezpiecznych kontaktów internetowych, gróźb, treści seksualnych lub szantażu instruktor nie prowadzi własnego śledztwa; zabezpiecza niezbędne informacje i uruchamia procedurę interwencji.

§ 7. Wizerunek i nagrywanie

Wizerunek dziecka może być utrwalany i wykorzystywany przez Organizatora wyłącznie zgodnie z prawem oraz posiadanymi zgodami lub inną właściwą podstawą. Brak zgody na wykorzystanie wizerunku nie może powodować gorszego traktowania ani ograniczenia udziału w zajęciach.

Instruktor nie może wykorzystywać zdjęć lub nagrań dzieci do celów prywatnych. Jeżeli urządzenie prywatne zostanie wyjątkowo użyte do wykonania materiału służbowego, materiał podlega zasadom Organizatora i nie może pozostać do prywatnego wykorzystania.

Uczestnik nie powinien fotografować ani nagrywać innych dzieci wbrew ich woli ani rozpowszechniać materiałów naruszających ich godność lub prywatność. Podczas zajęć w szkole respektuje się również zasady dotyczące wizerunku obowiązujące w tej szkole.

§ 8. Procedura interwencji

Każdy członek personelu, który otrzyma informację o możliwym krzywdzeniu dziecka albo sam poweźmie takie podejrzenie, podejmuje działania bez zbędnej zwłoki.

1. Zapewnia dziecku bezpośrednie bezpieczeństwo, stosownie do sytuacji.
2. Spokojnie wysłuchuje dziecka. Nie prowadzi przesłuchania, nie sugeruje odpowiedzi i nie obiecuje zachowania sprawy w tajemnicy.
3. Zapisuje możliwie dokładnie fakty: co zauważył lub czego się dowiedział, kiedy, od kogo i jakie działania podjął.
4. Niezwłocznie przekazuje informację osobie odpowiedzialnej. Jeżeli zgłoszenie dotyczy osoby odpowiedzialnej, przekazuje je Zastępcy.
5. Wypełnia Kartę interwencji albo przekazuje informacje niezbędne do jej wypełnienia.

8.1. Bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia

W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia priorytetem jest wezwanie pomocy pod numerem 112, udzielenie pierwszej pomocy w granicach posiadanych umiejętności i zapewnienie bezpieczeństwa. Dopiero następnie informuje się osobę odpowiedzialną oraz, gdy zdarzenie ma miejsce w szkole, właściwą osobę po stronie szkoły.

8.2. Podejrzenie przestępstwa lub zagrożenia dobra dziecka

Osoba odpowiedzialna ocenia dostępne informacje w zakresie koniecznym do wyboru właściwej ścieżki ochrony, bez prowadzenia prywatnego postępowania dowodowego. Jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, podejmuje czynności w celu złożenia zawiadomienia do Policji lub prokuratury. Jeżeli dobro dziecka może być zagrożone w sposób wymagający ingerencji sądu opiekuńczego, podejmuje czynności w celu zawiadomienia właściwego sądu.

Procedura „Niebieskie Karty” jest uruchamiana przez podmioty/osoby posiadające ustawowe uprawnienie. Organizator nie przypisuje sobie uprawnień, których nie posiada; w razie potrzeby współpracuje z właściwą szkołą, Policją, pomocą społeczną lub innym uprawnionym podmiotem.

8.3. Zdarzenie na terenie szkoły

Jeżeli zdarzenie ma miejsce podczas zajęć prowadzonych na terenie szkoły, po zapewnieniu bezpieczeństwa dziecka instruktor informuje osobę odpowiedzialną po stronie Organizatora oraz dostępną właściwą osobę po stronie szkoły, w szczególności dyrektora, wicedyrektora, pedagoga, psychologa, wychowawcę albo nauczyciela wyznaczonego przez szkołę. W sytuacji nagłej pierwszeństwo ma wezwanie 112. Poinformowanie szkoły nie zastępuje działań, które Organizator jest zobowiązany podjąć samodzielnie.

8.4. Podejrzenie dotyczące członka personelu

Jeżeli zgłoszenie dotyczy członka personelu, osoba odpowiedzialna podejmuje działania zabezpieczające. Jeżeli wymaga tego bezpieczeństwo dzieci, osoba ta zostaje odsunięta od bezpośredniego kontaktu z małoletnimi na czas niezbędny do wyjaśnienia sytuacji. Podejrzenie przestępstwa jest zgłaszane właściwym organom.

8.5. Przemoc rówieśnicza

Instruktor natychmiast przerywa zachowanie zagrażające dziecku, rozdziela uczestników i zapewnia bezpieczeństwo. Ustala jedynie podstawowe fakty potrzebne do dalszej interwencji, bez prowadzenia przesłuchania. Osoba odpowiedzialna decyduje o kontakcie z rodzicami/opiekunami i dalszych działaniach, uwzględniając wagę zdarzenia.

§ 9. Wsparcie dziecka po ujawnieniu krzywdzenia

1. Dziecko otrzymuje jasną informację, że zgłoszenie zostało potraktowane poważnie i że może zwrócić się o pomoc.
2. Ogranicza się konieczność wielokrotnego opowiadania przez dziecko o zdarzeniu osobom, które nie muszą znać szczegółów.
3. Ustala się, kto może zapewnić dziecku bezpieczne wsparcie podczas i po zajęciach: rodzic/opiekun niebędący osobą podejrzewaną o krzywdzenie, szkoła lub właściwa instytucja.
4. W razie potrzeby Organizator współpracuje ze szkołą i właściwymi służbami w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpieczeństwa i ciągłości wsparcia.
5. Plan wsparcia dostosowuje się do wieku, sytuacji i potrzeb dziecka; działania Organizatora nie zastępują specjalistycznej pomocy psychologicznej, medycznej ani prawnej.

§ 10. Przyjmowanie zgłoszeń, dokumentowanie i poufność

Osobą odpowiedzialną za przyjmowanie zgłoszeń, koordynowanie interwencji i udzielanie wsparcia organizacyjnego jest Eryk Szałka. W sprawie dotyczącej tej osoby czynności wykonuje Zastępca ds. Ochrony Małoletnich.

Istotne zgłoszenia i interwencje dokumentuje się w Karcie interwencji oraz odnotowuje w Rejestrze interwencji. Dokumentacja jest przechowywana w sposób ograniczający dostęp do osób upoważnionych. Informacje o dziecku i zdarzeniu przekazuje się wyłącznie osobom i instytucjom, które muszą je znać dla ochrony dziecka lub wykonania obowiązków prawnych.

§ 11. Przygotowanie i weryfikacja personelu

Przed dopuszczeniem osoby do działalności z małoletnimi Organizator wykonuje obowiązki weryfikacyjne wynikające z aktualnie obowiązujących przepisów, w szczególności art. 21 ustawy. Procedura weryfikacji jest odrębna od samych Standardów i została opisana w załączniku.

Żadna osoba podlegająca ustawowej weryfikacji nie może zostać dopuszczona do prowadzenia zajęć lub sprawowania opieki przed zakończeniem wymaganej procedury.

Przed rozpoczęciem pracy z dziećmi personel otrzymuje Standardy, omawia się z nim zasady bezpiecznych relacji i interwencji, a następnie podpisuje oświadczenie o zapoznaniu się ze Standardami i zobowiązaniu do ich przestrzegania.

Osobą odpowiedzialną za przygotowanie personelu do stosowania Standardów jest Eryk Szałka. Do jego kompetencji należy w szczególności przekazanie personelowi Standardów, omówienie zasad bezpiecznych relacji z małoletnimi, procedur interwencji i zasad dokonywania zgłoszeń, udzielanie wyjaśnień dotyczących stosowania Standardów oraz odbieranie oświadczeń o zapoznaniu się ze Standardami. Przygotowanie personelu dokumentuje się podpisanym oświadczeniem stanowiącym Załącznik nr 4.

§ 12. Udostępnianie Standardów

Standardy udostępnia się rodzicom/opiekunom i małoletnim w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi. Organizator udostępnia wersję pełną oraz skróconą przeznaczoną dla dzieci na swojej stronie internetowej oraz wywiesza je w widocznym miejscu we własnym lokalu/miejscu prowadzonej działalności, zgodnie z zakresem ustawowego obowiązku.

W przypadku zajęć w szkole Organizator zapewnia dostęp do własnych Standardów oraz respektuje obowiązujące w szkole procedury ochrony małoletnich w zakresie, w jakim mają zastosowanie do korzystania z jej infrastruktury i współpracy przy interwencji.

§ 13. Przegląd i aktualizacja

Osoba odpowiedzialna dokonuje oceny Standardów co najmniej raz na dwa lata, a także wcześniej, jeżeli wymagają tego zmiany prawa, charakter działalności lub doświadczenia wynikające z interwencji. Wnioski z oceny dokumentuje się pisemnie. W razie potrzeby Standardy są aktualizowane, a personel informowany o zmianach.

§ 14. Postanowienia końcowe

Standardy wchodzą w życie w dniu wskazanym na stronie tytułowej. W sprawach nieuregulowanych stosuje się obowiązujące przepisy prawa oraz, podczas zajęć w szkołach, właściwe zasady bezpieczeństwa obowiązujące w danej placówce, o ile nie ograniczają one ustawowych obowiązków Organizatora.

ROBONAUCI – TWOJE ZASADY BEZPIECZEŃSTWA

1. Masz prawo czuć się bezpiecznie i być traktowany/a z szacunkiem.
2. Nikt nie może Cię bić, szarpać, wyśmiewać, straszyć, poniżać ani zmuszać do czegoś, co narusza Twoje granice.
3. Możesz powiedzieć „nie”, gdy czyjeś zachowanie sprawia, że czujesz się źle lub niebezpiecznie.
4. Jeśli ktoś Cię krzywdzi albo widzisz, że krzywdzone jest inne dziecko, powiedz instruktorowi lub innej zaufanej osobie dorosłej.
5. Jeżeli problem dotyczy jednego instruktora, możesz powiedzieć o nim innemu instruktorowi, rodzicowi/opiekunowi albo pracownikowi szkoły.
6. Nie wyśmiewamy, nie bijemy, nie obrażamy i nie nękamy innych uczestników, także przez telefon i Internet.
7. Nie nagrywamy i nie publikujemy materiałów z innymi dziećmi w sposób naruszający ich prywatność lub godność.
8. Instruktor nie powinien prosić Cię o prywatne hasła ani prowadzić z Tobą prywatnych rozmów w mediach społecznościowych.
9. Jeżeli wydarzy się coś niebezpiecznego, dorośli mają obowiązek zareagować i pomóc Ci uzyskać bezpieczeństwo.

Osoba odpowiedzialna w Robonautach: Eryk Szałka

Kontakt: e-mail: kontakt@robo-nauci.pl, adres do korespodencji: ul. Marii Jaremy 25/101 31-318 Kraków

Podstawa prawna i źródła do aktualizacji dokumentu

1. Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tekst jednolity: Dz.U. z 2026 r. poz. 110), w szczególności art. 21 oraz art. 22b–22c.

2. Materiały i wyjaśnienia Zespołu do Spraw Ochrony Małoletnich oraz Ministerstwa Sprawiedliwości publikowane w serwisie gov.pl.

Dokument należy ponownie sprawdzić przed wdrożeniem, jeżeli po dacie jego przygotowania zmienią się przepisy lub oficjalne wytyczne.